Yurtdışında çalışmak çoğu türk genci için tatlı bir hayal ama genelde bu işe başlamak biraz sancılı olabiliyor...Bu yazıda kendi tecrübelerimden de yola çıkarak, yurtdışında nasıl iş aranır, nasıl ülke seçilir, nelere dikkat etmeliyiz, ondan bahsedeceğim...
Öncelikle her ülkenin kendine göre bir çalışma kültürü olduğunu unutmamak lazım...O yüzden baştan bütün kabulleri unutmak lazım...Şu ana kadar 3 farklı ülkede çalıştım, ve hepsinin çalışma kültürünün çok farklı olduğunu söyleyebilirim...Aklıma gelen Avrupa, Türkiye eksenindeki farklılıklar :
- Türkiye'de maaşlar aylık net olarak konuşulurken, Avrupa'da yıllık brüt olarak konuşulur...Genelde de iş ilanlarında yıllık maaşın alt ve üst sınırları verilir...Misal, maaş için 40-60K yazıyorsa, bu sizin kazanacağınız minimum ya da maksimum yıllık brüt maaştır...Bunu 12ye bölüp, gelir vergisini ve diğer sosyal kesintileri çıkardıktan sonra elinize geçecek aylık net maaşı bulabilirsiniz.
- Avrupa'da işveren öğle yemeğini ve ulaşımı genellikle karşılamaz...Bir çok insan evinden öğle yemeğini getirir...
- Türkiye'de genellikle çalışanlar bir "asset" olarak görülür, yani çalışmasan da şirkette bulunman beklenebilir...Avrupa'da işin yoksa ofiste pek durmazsın, ama genelde işin olur ve ofiste durursun...
- Türkiye'de yıllık izin lüks olarak görülürken, Avrupa'da hak gibi görülür...Türkiye'de ilk sene izin almak çok zorken, ondan sonraki senelerde yılda iki ya da üç hafta izin alabilirsiniz...Avrupa'da her ülkenin yıllık izin günü sayısı farklıdır, ama dört haftadan az olmaz...
- Genelde şirketlerde yatay bir hiyerarşi vardır...Yani menajerle, yeni mezun çalışan arasında ritüel bir saygı kuralları silsilesi olmaz...Patrona adıyla hitap etmek ayıp karşılanmaz gibi...
- Gelir vergisi progressive arttığı için, burada çok para kazanmanız zor, çünkü devlet elinizdeki paranın büyük bir kısmını vergi olarak sizden alabilir...Mesela, Norveç'de gelir vergisi yüzde 60a dayanabiliyor...Tabi bu dediğim şey çok ülkeye bağlı bir şey ama genel anlamda gelir adaletsizliği Türkiye'ye göre çok az...Dolayısıyla doktor maaşıyla, garson maaşı arasında Türkiye'deki kadar bir uçurum yok...Tabi bu arada, çalışacağınız ülkenin vergi avantajları varsa bunları bilmeniz gerekiyor, mesela Hollanda'da yabancı çalışan olduğunuz için normalden çok daha az vergi verebilirsiniz....
